Bên này trời Tây, mùa thu nh́n lại bóng ḿnh


• Tùy bút mhhoàilinhphương.

* một.
Mùa bắt đầu bằng những đêm xào xạc gió. Tôi nằm nghe tiếng lá bên thềm như lời ca nào xưa cũ, dấu yêu. Tôi cố ru tôi cho hồn ḿnh đừng khóc. Nhưng nước mắt ở đâu đă chực chờ nghẹn ứ, mặn môi.

Phải không Quân, Ốc Hương có phải đâu là con búp bê biết khóc, biết cười, một cái đồng hồ tic-tac chạy theo guồng máy xứ người không bao giờ ngưng nghỉ. Cái máy đâu biết buồn những khi trời nổi gió, đâu biết đau trong nỗi chia biệt, ĺa tan. Ngày xưa anh nói, không biết bao giờ Ốc Hương mới bước ra được khỏi cái tháp ngà của ḿnh. Phải chi bây giờ anh trở về, để thấy Ốc Hương đă đi hia ngàn dặm.

Không có anh đă phải vững chải một ḿnh, chống chọi với băo táp trùng dương. Đă bao năm như thế rồi. Em không biết nữa. Quên tuổi tên ḿnh, để tập làm một con người khác, sống bằng những ân t́nh vay mượn qua mau.

Tôi khép kín ḷng ḿnh, sống xa lạ với thế giới bên ngoài, tưởng như ḿnh không c̣n ai thân thuộc. Không có chút xẻ chia. Không có bếp lửa hồng trong đêm Giao-Thừa, quây quần ngồi chờ năm mới. Chị Như Nguyện cười cười bảo tôi:”Cô nhỏ này chẳng những khép cửa, mà c̣n đóng cửa, lock cả bên trong lẫn bên ngoài. “Một lời nói đùa vui, nhưng bỗng làm tim tôi đau nhói.

Nếu thực sự tôi làm được như những điều chị Như Nguyện cợt đùa, th́ chiều nay tôi đă không khóc lặng khi nghe tin Wagner không c̣n bên tôi nữa, và sắp sửa rời xa tôi. Chút niềm vui nhỏ nhoi c̣n lại sau cùng sau những cơn địa chấn kinh hoàng, giờ cũng lặng lẽ ra đi. Sao tôi chưa tập được cho ḷng ḿnh băng sơn, lạnh giá. Tôi yêu quư Wagner như với một người thầy, cái điểm tựa vững vàng mang h́nh ảnh một người cha, một người anh đă bao trùm đời sống tôi trong những ngày quay về với sách vở. H́nh như bên Wagner, tôi không bao giờ buồn được. Hơn nữa cái tế nhị, sâu sắc của Wagner luôn dơi theo trong từng tiếng tôi cười, trong từng lời tôi khan trầm, đục giọng. V́ là coach của tôi, Wagner luôn khuyến khích những khi tôi thất chí, nản ḷng bởi con đường tôi đi đâu phải lúc nào cũng đầy hoa thơm cỏ lạ.

Wagner ngoéo tay tôi. Nhất định Wagner sẽ khao tôi một chầu Ishiban trong ngày tôi tốt nghiệp, và Wagner luôn mong mỏi để nh́n thấy ngày này. Tôi có một background, tương lai đang chờ tôi phía trước.

Những lúc đón tôi đi học, hay đưa tôi đến sở làm, ngồi trên xe Wagner, tôi thường yên lặng. (Theo quy định, mỗi người coach phải làm việc ít nhất với sinh viên của ḿnh mỗi tuần một giờ. Có những lúc bận, Wagner phải sắp xếp giờ giấc sao cho thuận lợi cả hai bên, nên việc đưa đón sinh viên là một việc rất b́nh thường của những người huấn luyện.) Wagner hay hỏi tôi đang nghĩ ǵ vậy, chọc cho tôi cười, và trêu ghẹo ... hay là “thi sĩ”đang làm thơ. Đôi khi tôi đă quên hẳn Wagner là một người Mỹ, hoàn toàn khác hẳn với tôi trong quan niệm, trong cách nh́n cuộc sống. Chẳng qua, v́ Wagner đă hiểu tôi hơn bất cứ người Việt Nam nào mà tôi tưởng chừng họ thực sự đă chia xẻ cùng tôi. Tôi đă kể cho Wagner nghe về Quân, về một cánh chim đại bàng đă găy, về những mộng ước đầu đời tôi đă cất dấu trong một ngăn khuất nhất riêng tư. Một ḿnh ḿnh biết. Một ḿnh ḿnh hay. Tưởng như thế sẽ măi măi trôi đi, nhưng hôm nay vẫn c̣n có người nghe cho con Ốc Hương bước ra khỏi cái vỏ của ḿnh ngậm ngùi, kể lể.

Và tôi đă tự hỏi ta yêu người, hay ta yêu ta một thuở bên người. Chỉ biết không c̣n ai mong chờ một người đă mất dấu 25 năm. Một chặng đường dài, cho tuổi hồng tôi héo úa. Một đoạn đời qua, c̣n ai nh́n lại bao giờ? Nhưng tôi vẫn hoài hoài quay đầu ngoái lại. Những giấc mơ kín đầy môi mắt yêu thương, hương thuốc Bastos xanh thơm nồng, quyến luyến cho tôi tưởng như một đời chồng vợ với Quân. Mộng ước nhỏ nhoi, nhưng làm sao lớn quá, đă ra ngoài và khuất hẳn một tầm tay. Wagner ngạc nhiên khi nghe tôi nhắc về một chuyện t́nh buồn như cổ tích, nhưng giọng tôi trầm trầm như chuyện mới hôm qua. Rất gần và rất mới. Rất xa và rất hôm nay. Môn học Empowerment h́nh như vẫn không nhồi nhét được trong đầu. Tôi vẫn c̣n những xúc động bàng hoàng, không thể chế ngự ḿnh để dễ lăng quên, thay đổi cách nghĩ, cách nh́n giống y như một người Mỹ.

* hai.
Quán ăn nằm ở đường Lexington, được trang trí theo lối kiến trúc cổ của Pháp. Tôi đến nơi này lần đầu tiên cách đây 5 năm. Lúc đó tôi như một con sâu c̣n nằm trong ổ kén. Quà thưởng Noel của tôi là một phiếu tặng ăn tối trị giá một trăm đồng, từ nơi tôi làm việc…

Ngày tháng ấy, hồn tôi như một trang giấy mới. Rất trong lành, và rất đổi ngây ngô. Trở lại trường làm cô sinh viên nhỏ, những giờ học đầu đời ở xứ người vụng dại và thật dễ thương. Sau trường là Loring Park, tôi thường ngồi dựa vào gốc thông trên đồi cỏ mịn, nh́n những con thiên nga lội nước quanh hồ vào những ngày không có lớp. Hay nằm trên lá vàng, thở nhẹ trong cỏ ướt hương hoa. Pho tượng đồng đen của người nghệ sĩ kéo đàn violin với khuôn mặt trầm tư, ch́m xuống, vẫn theo đuổi tôi trong những bước lang thang xạc xào dưới chân lá vàng quấn quít. Em đềm và thơ mộng. Như gió. Như mây. Nhẹ như sương mai và thơm tho như quả ngọt đầu mùa…

Và tôi đă đến đó … với Toàn. Những ngọn nến lung linh không soi sáng đủ mặt người. Mừng sinh nhật tháng giêng của tôi chỉ có hai người. Tĩnh lặng nhưng đầm ấm. Bây giờ trở lại nơi đây theo lời mời của Wagner – thầy tôi, để ông chúc Tết Việt Nam, tôi vẫn c̣n mang theo cảm giác hạnh phúc vô ngần về một nơi b́nh yên chim hót.

Chúng tôi uống rượu chát đỏ. Tôi ngập ngừng giây lát, v́ bất chợt nh́n thấy bức tranh “Rừng Thu “, gợi nhớ năm tháng nào tôi bé bỏng bên cạnh Quân, cho tôi cuống quít mắt môi một trời kỷ niệm. Mười sáu tuổi, chân rón rén những chiều hẹn ḥ, những ngày mưa, sáng nắng. Một thuở yêu người thánh thiện, hồn nhiên. Khu vườn Continental trong mát như thạch vào buổi sớm mai. Mùi hương hoa cau thơm nồng ngan ngát. Tiếng muỗng khuấy café của Quân nghe lanh canh cho ly café tôi đậm đà t́nh nhớ…

Wagner hỏi tôi sao không nghĩ đến việc có một người nào đó cho riêng ḿnh. Tôi cười trong mắt ướt. Không phải dễ để t́m được một Mr. Right, một người khuấy được những ly café xưa. Wagner ngạc nhiên sao tôi c̣n sống với kỷ niệm nhiều quá, khi thực tế của ngày tháng Mỹ kỷ niệm làm sao giúp được tôi giải quyết những khó khăn của đời cơm áo, trong những khổ lụy, xót xa, khi thiếu một người xẻ chia, vỗ về, an ủi.

Ở một góc nào đó, Cung vẫn c̣n vô vọng chờ tôi bên trời Tây Bắc. Ở nơi làm việc, Peter vẫn yêu tôi lặng lẽ như đă thầm lặng tự bao giờ. Tôi không tin người Mỹ có thể ấp ủ măi một t́nh yêu câm nín. Cuối cùng th́ Peter cũng đă bày tỏ khi nghe tôi quyết định rời bỏ công việc của ḿnh. Những bông hoa tulip vàng từ tay Peter mùa đông lạnh giá vẫn không làm nên định mệnh. Tôi vẫn là con Ốc Hương mong manh, gầy guộc của Quân, của người lính đă dám vượt ngục để t́m đường sống trong cái chết v́ những lằn đạn của kẻ thù săn bắt, đuổi theo. Tôi không biết Quân chết ngày nào, tháng mấy, chỉ nghe bạn bè Quân kể ở Suối Máu, và anh là một trong những người tù trốn trại đầu tiên sau hai năm bị giam cầm. Và bởi v́ tôi không thấy, tôi không chịu tin Quân đă chết. Anh vẫn c̣n sống trong tôi, và anh sẽ trở về. Chắc chắn như vậy. Tôi vẫn c̣n mơ thấy anh trong giấc ngủ, những giấc mơ thật đẹp và thật hiền, như t́nh tôi ngày xưa trẻ dại, như anh yêu tôi bằng nỗi nhớ của gịng sông quê hương mà anh đă rời bỏ từ một thuở ấu thơ. Anh mong ước tôi là một nơi chốn trở về của anh b́nh yên một đời, suốt kiếp. Hay có phải những ước ao đó đă trở thành một lời nguyền để tôi trở thành đá sỏi ngu ngơ, không c̣n xúc động được ở những mối t́nh sau, để giữ tôi lại là của riêng anh cho linh hồn anh có một chỗ để trở về nương náu. Tôi cũng không dám nghĩ tôi sống cô quạnh nghĩa là tôi chung thủy với anh. Nhưng có lẽ một điều thật nhất, những ǵ tôi cần, không thể nào t́m thấy nữa ở những bước chân qua, ở những cuộc vui chỉ là thoáng chốc, ở những môi cười dịu ngọt, điêu ngoa…

Tôi không phủ nhận bên những ngôn từ gọi mời giả trá, tôi vẫn c̣n những bến đời vắng im, lặng lẽ chờ tôi, chờ con tàu tôi quay lại. Nhưng t́nh yêu có phải là một cái ǵ không thể tự nói với ḿnh: “Ừ, thôi cũng được! “, mà phải là những xúc động đích thực của trái tim.

Làm sao tôi quên được, Cung đă riêng dành cho tôi một thứ t́nh yêu từ một thời tuổi ngọc, với những mơ mộng ngất trời. Cung luôn nhắc nhở trong những trang thư: “Anh sẽ đưa em về Dalat, và ḿnh sẽ sống một đời b́nh yên ở đó, với nông trại, với nương khoai… Và Ốc Hương, em sẽ bỏ hết thơ văn, bỏ hết những rong chơi của một thời con gái. Bên anh, hạnh phúc nhỏ nhoi nhưng có thật. V́ em yêu thành phố sương mù ấy, nếu ta cưới nhau, anh muốn gió lạnh và thông ngàn sẽ là những sợi chỉ hồng giam giữ chân em để chỉ c̣n lại những đứa con mắt trong ngời sáng… “

Cung miên man trong mơ ước, nhưng Cung quên hẳn một điều tôi thân với Cung bằng một thứ t́nh học tṛ ăn chưa no, lo chưa tới. Lí lắc, nghịch ngợm như một tên bạn trai, chứ không phải là một người t́nh nhỏ. Nếu tuần trước, Cung rủ tôi đi nghe Lệ Thu hát “Mùa thu chết “ở Ritz của Jo Marcel th́ sau đó lănh tiền thưởng của ông cụ tôi, tôi ới Cung: “Ốc Hương sẽ bao anh đi coi “Tuổi Đôi Mươi “phim Nhật, có Reiko Dan dễ thương mắt cười trong nón ở Hồng Bàng, chịu không?

Cung lắc đầu: “Để dành tiền mà ghé ô mai me Bích Lan ở Tân Định, không th́ lại ngủ gục trong giờ “Luật Hiến Pháp “của thầy M.”

Ngày tháng đó, quanh tôi có biết bao nhiêu bạn bè thân thiết, và có cả Quân một trời nồng ấm, yêu thương. Tôi kể tỉnh bơ cho Quân nghe tôi đi ciné và nghe nhạc với Cung bằng giọng rất đổi hồn nhiên. Rất cao ngạo và đầy bản lĩnh, Quân dặn ḍ tôi: “Thằng bé nào yêu em, hôm nào em dắt nó lại thử cho anh coi, nếu anh thấy nó yêu em chân thật là anh gật đầu liền. Và em, muốn đi với bất cứ ai phải hỏi anh, anh sẽ đưa em đi đến tận đó, rồi anh về. Nhớ không? “ . Tôi suy nghĩ một hồi rồi gật đầu.

Và khi tôi nhận ra được Quân là bóng mát che rợp kín đời tôi, là lúc chúng tôi sắp sửa mất nhau… Khi tôi biết đợi chờ, là đă đến lúc đứa con gái bỗng dưng thành góa phụ, để năm tháng trôi qua lụi tàn đời thiếu nữ…

* ba.
Wagner đi rồi! Nhắn lại cho tôi một mail, nhớ check mailbox.

Cầm lá thư viết bằng tay của Wagner, tôi quay lưng bỏ chạy. Văn pḥng làm việc của Wagner trống lốc. Bàn trơ bên ghế ngồi. Lẳng phong lan không c̣n nữa. Quyển lịch Việt Nam “Một thời áo trắng “tôi cho, Wagner ân cần treo trên tường bên cạnh tấm tranh sơn mài“Mưa đêm “ cũng đă theo người ở tận chốn trời xa. “Không phải dễ để nói lời từ biệt với tôi, bởi tôi – người sinh viên Việt Nam đă cho Wagner những cảm t́nh sâu đậm. Wagner học được ở tôi là tấm ḷng t́nh nghĩa, là tận tụy, thủy chung của người châu Á.. Hăy giữ tất cả những thứ đó với tôi để làm hành trang trong cuộc đời. “

Lá thư rơi khỏi tay tôi, bay nḥa trong gió…

Mùa thu c̣n dài quá, mà nỗi buồn không phải dễ để nguôi ngoai. Từ một sự quỵ ngă nào, anh Nguyên đă d́u tôi đứng dậy, tôi đă bắt đầu bước đi được để tiếp tục nh́n lại bóng ḿnh sau những năm tháng ngủ vùi trong cơn ác mộng của văn chương. Những hệ lụy mà mỗi khi nghĩ về vẫn không sao cầm được những gịng nước mắt. Cái vẹn toàn đầy ắp của anh Nguyên đă cho tôi thật nhiều ái ngại. Bởi anh đă cho tôi những ǵ hơn cả ḷng tôi mong mỏi. Bởi tôi bây giờ, như con chim bị đạn, luôn luôn bàng hoàng sợ hăi trước những lằn tên, không muốn bước theo dấu ṃn của một vết xe đă đổ. Nhưng anh Nguyên vẫn xác quyết với tôi: “Anh là một con người xă hội, anh luôn chia xẻ những âu lo với tất cả mọi người.”

Tôi cũng mong như vậy. Tôi không có ǵ đặc biệt, anh không dành ǵ cho tôi một sự khác biệt nào hơn những người anh đă biết, đă quen, để tôi và anh không có một ngày phải nói với nhau những điều cay đắng, không phải nh́n nhau xa lạ, hận thù như tôi đă có với anh Kha.

Tôi tự dỗ dành ḿnh đừng khóc nữa trong chiều lộng gió, trong hương thu buồn trời ẩm đục mù sương. Những cơn mưa muộn màng h́nh như vẫn c̣n về ngang đâu đó…

Nửa khuya, khi tôi rời công việc, bên ngoài như thác lũ. Cơn trốt từ Saint Cloud vần vũ kéo sang. Tôi đẩy cửa bước ra, tiếng của Aimee gọi vói theo:

“Ốc Hương đừng về, nguy hiểm lắm! “

Nhưng mà không kịp nữa. Sức gió thổi thốc, sức nước quất vào mặt như những ngọn roi, và mưa gió đă cuốn tôi đi, đă xô tôi ngă, đă cuốn tôi trôi về một bờ bến nào. Có phải bờ bến đó có Quân chờ tôi ṃn mỏi, có Papa tôi mở rộng ṿng tay chờ đợi đứa con xa…

Trả hết cho người những oan khiên, nghiệp chướng. Trả cả những yêu thương đă biến thành thù hận v́ dối gian, lừa bịp cho nhau...

Tôi nhẹ tênh bay trong môi cười vụt tắt, trong cơi người lận đận, long đong. Cho tôi về, về với quê hương tôi – một nơi tôi vẫn hằng mong một ngày nh́n thấy lại…

M.H.HOÀI-LINH-PHƯƠNG
Minneapolis, MN mùa thu năm 2000.